دكتر عقيقى بخشايشي
1796
چهارده نور پاك ( فارسي )
بزرگوار و با فضيلت بود . با اين سخنان انديشه و نگرانى ام بيشتر و خشمم نسبت به پدر ، فزونتر شد . ديگر هم و غمى جز اين نداشتم كه دربارهء ابن الرضا پرس و جو كنم و پيرامون او كاوش و بررسى نمايم . از هيچ يك از بنى هاشم و سران سپاه و نويسندگان و قاضيان و فقيهان و ديگر افراد دربارهء او سوالى نكردم جز آنكه او را در نظر آنان در نهايت بزرگى و ارجمندى و والايى يافتم ، همه از او به نيكى ياد مى كردند و او را بر تمامى خاندان و بزرگان خويش مقدم مى شمردند . ( بدين گونه ) مقام او ، در نظرم بالا رفت ، زيرا هيچ دوست و دشمنى را نديدم مگر آنكه در مورد او به نيكى سخن مى گفت و او را مى ستود . . . . ( 1 ) مرز مسائل اخلاقى سوال و درخواست را كنار بگذار مادام كه توان تحمل فقر را دارى چون بر هر روزى ، خير جديدى هست كه خداوند نصيب مى فرمايد و اصرار در درخواستها ، آبروى فرد را مى برد ، مگر آنكه در اثر درخواست درى گشوده گردد كه وارد شدن بر آن خوب و نيكو گردد . بدان ! جود و بخشش ، اندازه و حدى دارد اگر از حد آن تجاوز كند پس اسراف است ، حزم و احتياط را اندازه است اگر از آن تجاوز كند پس ترس و جبن است ، اقتصاد وميانه روى را اندازه اى است اگر از آن تجاوز نمايد پس بخل است و شجاعت را اندازه و حدى است اگر از آن تجاوز نمايد پس تهور و بى باكى است . ( 2 ) تجربه ، آموزش جديد شهوات ، خاطراتى از هوى و هوس فرد است ، عقول و انديشهها سكون و وقار مىآفريند ، در تجربهها علم و آموزش جديدى است . عبرت گيرى مفيد رشد و پيشرفت
--> 1 . شيخ مفيد ، الإرشاد ، قم ، مكتبة بصيرتى ، ص 338 ، فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، بيروت ، مؤسسة الأعلمي ، للمطبوعات ، ص 273 - 275 ، طبرسى ، اعلام الورى ، الطبعة الثالثة ، تهران ، دار الكتب الإسلامية ، ص 376 - 377 ، كلينى ، اصول كافى ، تهران ، مكتبة الصدوق ، 1381 ه . ق ، ج 1 ، ص 503 ، على بن عيس الإربلى ، كشف الغمة ، تبريز ، مكتبة بنى هاشمى ، 1381 ه . ق ، ج 3 ، ص 197 ، پيشواى يازدهم حضرت امام حسن عسكرى ( ع ) ، نشريهء مؤسسهء در راه حق ، ص 13 - 17 . 2 . اعلام الدين ص 313 ، الدر التنظيم ص 746 .